روغن موتور گیربکس آسانسور و شرایط تعویض آن

تاریخ انتشار: س., 2015/07/28 - 20:23 توسط طبسی

مدتی است در رابطه با روغن موتورگیربکس آسانسور پرسشهای زیادی توسط کاربران و اعضای سایت انجام شده که پاسخهای کوتاهی در همان زمان داده شده است.
همچنین مطلب جامعی تحت عنوان "روانکاری در آسانسور و پله برقی" در سال 1386 در سایت منتشر شده که مطالعه آن توصیه می شود.

در این مقاله سعی شده با بررسی و تحقیق و جمع آوری اطلاعات، پاسخی در حد توان به نحوه انتخاب روغن آسانسور و زمان تعویض روغن موتورگیربکس و پرسشهای دیگر در این زمینه ارائه گردد.

با توجه باینکه ممکن است در این مقاله کاستی های زیادی وجود داشته باشد، از دوستان و همکاران گرامی تقاضا می شود با ارسال نظرات و تجربیات خود به پربار شدن موضوع کمک نموده و باعث دانش افزایی دوستان و علاقمند به این مباحث شوند.

نظر باینکه صنعت آسانسور و به طبع آن "خدمات و نگهداری و سرویس و تعویض روغن  آسانسور در ایران" بسیار جوان بوده و در رابطه با سرویس و نگهداری آسانسور، مخصوصا" موضوع روغن موتور گیربکس آسانسور اطلاعات مکتوب به زبان فارسی کم است(یا من بی اطلاع هستم) و یا در کتب فارسی زیان صنعت آسانسور به این موضوع کمتر توجه شده است، سعی شده از تجارب دوستان و همکاران و بخشی اندکی مطالب موجود در کتب موجود اطلاعات لازم جمع آوری و تقدیم همکاران گردد.

در سالهای اخیر با توجه به تاسیس دانشگاه آسانسور در رابطه با موضوع سرویس و نگهداری آسانسور فعالیتهای خوبی شروع شده است که امیدواریم به این موضوع و موارد مشابه توجه بیشتری گردد.
ذکر این نکته ضروری است که:

بهترین دستورالعمل نوع  و مقدار و زمان تعویض روغن موتور یا گیربکس کاتالوگ یا دفترچه راهنمای شرکتهای سازنده موتورگیربکس و یا جداول معادل آن می باشد که همراه موتور گیربکس ارسال می گردد.

شرکت های گوناگونی آسانسور تولید می کنند. بسیاری از محصولات آنها خصوصا" انواع موتورگیربکس های آسانسور در بازار ایران وجود دارد، نام تعدادی از این شرکتها به شرح زیر می باشد:

  • شیندلر Schindler
  • اوتیس Otis
  • تی سن کروپ ThyssenKrupp
  • آلبرتو ساسی Alberto Sassi
  • مونتانری Montanati
  • زیلابگ Ziehl Abegg
  • نوا ام جی آی Nouva M,G,
  • الکمپ Elcomp
  • سیکور Sicor
  • میتسوبیشی Mitsubishi
  • توشیبا Toshiba
  • شارپ Sharp
  • کنه Kone
  • آ ا گ AEG
  • GEM

 

چند سالی است که بعضی از این شرکتها حذف مصرف روغن و مواد نفتی در موتور آسانسور را در طراحی های جدید اعمال نموده اند. (با حذف گیربکس)

گرچه در بعضی از انواع موتورگیربکس های آسانسور گروهی از این شرکتها از روغن موتور Lifetime استفاده می شود که اعلام شده نیاز به تعویض آن نیست، اما بخش عمده موتورگیربکس های موجود در ایران از نوعی است که نیاز به تعویض روغن دارد. روغن های مورد مصرف معمولا" به دو دسته تقسیم می شوند:

  1. روغن های معدنی Mineral که از خانواده روغن های معمولی هستند و از تقطیر و فراوری نفت خام بدست آمده و با مواد افزودنی مخلوط می گردد که بیشتر در صنایع خودروسازی کاربرد دارد.
  2. روغن های مصنوعی Synthetic  که این نوع تا حدودی مناسب آسانسور بوده و توسط پتروشیمی و بر اساس فرایندهای پیچیده شیمیایی تولید می گردد و دارای تحمل حرارتی بالاتری می باشد، این نوع روغن از کیفیت و عمر بالایی برخوردار و بعضی از این نوع روغن عمر طولانی دارد.

 

مهمترین وظیفه روغن ها:

  1. روانکاری و کاهش اصطکاک
  2. انتقال حرارت
  3. جلوگیری از زنگ زدگی
  4. پاک کنندگی و تعلیق ذرات حاصل از سایش
  5. ضربه گیری
  6. کاهش مصرف انرژی،.

 

نکاتی که باید سرویسکاران عزیز به آن توجه ویژه داشته باشند:

  • عدم مخلوط کردن روغن های مصنوعی با روغن های معدنی است که نباید هرگز باهم مخلوط شود.
  • ضمن اینکه به هیچ وجه نباید از روغن های خودرو ویژه موتورهای احتراق داخلی برای گیربکس آسانسور استفاده کرد.
  • در آسانسورهای قدیمی معمولا" از روغن مولی 90 استفاده می شد که به طور معمول حداقل پس از 500 الی 750 ساعت کارکرد تعویض می شد.
  • در اینگونه آسانسورها بر روی گیربکس قطعه ای بنام درجه روغن یا "گیج روغن" نصب می شد که بخش استوانه ای آن شیشه ای و مدرج بود و روغن گیربکس در آن دیده می شد. لذا سرویسکار یا نصاب از میزان روغن داخل گیربکس و همچنین رنگ و کیفیت روغن به سادگی مطلع می شد.
  • تا وقتی سطح روغن روی خط فول قرار داشت و رنگ روغن شفاف بود نیازی به تعویض یا اضافه کردن روغن نبود، اما اگر سطح روغن از خط فول پائین تر می رفت به آن روغن اضافه می شد چنانچه روغن کدر یا سیاه شده بود زمان تعویض آن فرا رسیده بود. البته در موتور این نوع آسانسور ها در سمت پولی موتور، محفظه ای قرار داشت که ظرفیت حدود نیم لیتر روغن داشت که در آن روغن هیدرولیک شماره ۱۰ می ریختند.

 

گیج روغن در موتورهای قدیمی بازدید روغن را راحت کرده بود  PARSLIFT.COM

 

  •  در دفترچه راهنمای همراه بعضی از انواع موتورگیربکس ها آمده که تعویض روغن به ازای هر 600 ساعت کارکرد یا 24 الی 36 ماه کارکرد باید انجام شود.
  • در کاتالوگ موتورگیربکس دیگری تاکید شده تعویض روغن هر دو سال یکبار انجام شود و حتما" از روغن CLP 220  استفاده گردد.
  • نکته ای که توجه به آن ضرورت دارد دمای موتور است، که اگر در زمان کارکرد موتورگیربکس دمای آن از 85 درجه تجاوز کند باید حتما زمان تعویض روغن را به زمانی کمتر از 20 ماه کاهش داد.
  • همچنین اگر در روغن موتور آسانسور آب یا سایر ترکیبات دیده شود حتما" باید نسبت به تعویض آن اقدام نمود.

 

بهترین فردی که می تواند نسبت به سالم بودن یا نیاز به تعویض روغن موتورگیربکس نظر دهد، سرویسکار با تجربه آسانسور است که با رویت غلظت و تمیز وسالم بودن یا عدم سالم بودن روغن می تواند اقدام لازم را انجام نماید.

با توجه به آسانسورهای موجود که غالب آنها موتور گیربکسی  است،  دقت لازم در رابطه با نوع روغن با توجه به کاتالوگ آن و زمان تعویض روغن آنها ضروری می باشد.

موضوع مهم این است که از چه روغنی باید استفاده کرد؟

  • بعضی از روغن ها برای چرخ دنده ریز و کوچک تولید می شوند، به همین دلیل غلظت این نوع روغن ها جهت جلوگیری از فشار به موتر کم می باشد.
  • در صورتیکه موتورگیربکس آسانسور دارای چرخ دنده های قوی و بزرگی است و در نتیجه باید از روغنی استفاده شود که دارای غلظت بیشتری بوده تا در برابر افزایش دمای اصطکاک چرخ دنده های بزرگ مقاومنت بیشتری از خود نشان دهد.
  • بعضی از همکاران برای گونه ای از موتورگیربکس ها روغن های اتوماتیک را که با توجه به دمای هوا غلظتشان تغییر می کند را پیشنهاد می کنند زیرا اینگونه روغن ها به دلیل خاصیت ویژه می تواند در شرایط گوناگون دمای خود را با محیط وقف دهند.

 

در آسانسورهای هیدرولیک نیز روغن نقش بسیار اساسی داشته و عملکرد مناسب آسانسورهای هیدرولیکی مستلزم استفاده از روغن مناسب می باشد:

  • یکی از مهمترین ویژگی این روغن ها خاصیت غلظت مناسب آن است. بخاطر آنکه روغن با غلظت خوب سبب کارکرد درست پیستون ها می گردد، زیرا غلظت پائین روغن در فصل سرما باعث سهولت جریان روغن می گردد. به طور معمول در زمان پائین آمدن آسانسور انرژی حاصل از فرود موجب تبدیل آن به حرارت در روغن می شود، به همین جهت باید مقدار ویسکوزیته روغن در حال کارکرد عادی بین 90 تا 100 سانتی استوک (CST) باشد.
  • گرمای ایجاد شده توسط موتور باعث گرم شدن روغن و در نتیجه تغییر مقدار روانی روغن (چسبندگی روغن) می گردد و تغییرات در ویسکوزیته روغن از مقدار مذکور باعث اختلال در عملکرد آسانسور و کندی حرکت شیرها و دریچه ها خواهد شد. غلظت روغن می بایست به شکلی باشد که به راحتی جاری گردد و در ایام سرما موجب ایجاد سر و صدا نشود. تغییرات غلظتی روغن در آسانسورهای هیدرولیک در عملکرد آن در بالارفتن و پائین آمدن اختلال ایجاد نموده و باعث نوسانات غیر عادی می شود، لذا برای ایجاد یکنواختی حرکت آسانسورهای هیدرولیک باید شرایطی بوجود آورد که
  • درجه حرارت روغن در محدوده ای بین 20 الی 25 درجه سانتیگراد ثابت باشد.
  • تغییر و افزایش دمای روغن به بیشتر از 25 درجه (تا 50 درجه و بیشتر) باعث ایجاد مشکل در عملکرد سیستم و اختلال در حرکت آسانسور می گردد. پس در آسانسورهای هیدرولیک نیز باید از روغن مناسب و با کیفیت استفاده نمود تا ضمن سازگاری با پمپ دارای، عملکرد مناسب برای روغنکاری قطعات متحرک دارای مقاومت کافی در برابر اکسید شدن، مقاومت در برابر خوردگی و ضد کف باشد.
  • یکی از مهمنترین خواص روغن هیدرولیک سازگاری آن با پمپ و تجهیزات دیگر است، زیرا باید روغن با قطعات داخل پمپ که ارتباط مستقیم با روغن دارند سازگاری داشته باشد.
  • بعضی از روغنها دارای موادی می باشند که ممکن است با فلز برنج، آلمینیوم، مس، کادمیوم روی، منگنز و غیره سازگاری نداشته و باعث آسیب رساندن به قطعات و مخصوصا" کاسه نمدها گردد، لذا ضروری است که در زمان تامین روغن برای این نوع آسانسور ها به این نکات توجه ویژه شود.

 

چه روغنی برای موتورگیربکس آسانسور مناسب تر است؟ PARSLIFT.COM

 

روغن هایی که برای آسانسورهای هیدرولیک پیشنهاد شده به شرح زیر است:

  • Shell Tellus T46
  • BehranHydraulic T68, H68
  • Pars Hydraulic 68
  • Pars Babak 46

 

مجددا" باز گردیم به موضوع روغن موتور گیربکس آسانسورهای کششی، مواردی که باید در رابطه با روغن گیربکس و تعویض آن رعایت گردد به شرح زیر می باشد:

در سرویس های ماهانه آسانسور بازدید روغن حتما" با دقت انجام گردد.

  • قبل از شروع به تعویض روغن باید برق آسانسور از طریق تابلو برق اصلی موتورخانه از مدار خارج شده باشد.
  • با توجه باینکه حجم روغن داخل گیربکس معمولا" بین 3 الی 4 لیتر است، ظرف با حجم و فضای مناسب برای تخلیه روغن وجود داشته باشد.
  • دهانه ظرف مذکور به صورتی باشد که روغن در حال تخلیه به اطراف پاشیده نشود
  • برای استفاده از روغن جدید دقت شود که روغن به اطراف محل ورود به محفظه روغن سرایت نکند (ترجیحا" از قیف مناسب استفاده گردد)
  • در صورتیکه سطح بیرونی محل خروج روغن و دریچه ورودی به روغن آغشته شده باشد حتما با پارچه تنظیف به طور کامل محل پاکسازی شود.
  • همچنین اگر روغن در کف موتورخانه ریخته شده، آن قسمت هم کاملا" پاکسازی گردد.

علامت اختصاری در دسته بندی روغن ها به این صورت است که:

  • روغن هایی که با علامت اختصاری و حرف اول S به معنی سواری یا بنزین سوز می باشد 
  • روغن هایی ابتدای آن حرف C می باشد ویژه موتورهای دیزل است 
  • حروف دوم انگلیسی که بعد از S  یا C می آید معمولا" از A تا M استفاده می شود سطح کیفیت روغن را مشخص می کند.(تا این تاریخ تا حرف M در این مقوله استفاده شده و احتمال دارد در آینده و با توجه به قابلیتهای جدید در روغن های تولیدی از حروف بعدی مثل N ,O,P و ..... استفاده شود)

طبقه بندی  روغن ها نیز بر اساس گرانروی Viscosity  به دو صورت:

  1. SAE  
  2. ISO (روغن های صنعتی) تعریف شده است.
  • روغن های تک درجه ای نیز را با مشخصه هایی مثل SAE 50,40  
  • روغن های چند درجه ای را با مشخصات SAE 20 W 50  یا SAE 15 W 40  می توان شناخت.

یکی از روغن های مناسب، روغن موتور اتوماتیک SEA 85W-140  می باشد که این روغن دارای غلظت مناسب و از محصولات شرکت بهران است.

باسلام 

من کارم تعویض روغنی می باشد برای تعویض گرایل گیربکس مجتمع خودم خواستم اقدام کنم.

الان خواستم بدونم گرایل مناسب برا گیربکس آسانسور چیه.

باتشکر

با سلام

سرویس و نگهداری آسانسور باید توسط شرکت معتبر یا افرادی انجام گردد که از تجربه و دانش کافی برخوردار باشند.

با توجه باینکه در زمان تعویض روغن یک سلسله اقداماتی باید انجام پذیرد بهتر است تعویض روغن نیز توسط این افراد انجام گردد.

اما جهت کسب اطلاعات مربوط به موضوع می توانید لینک های زیر را مطالعه و مرور فرمائید

 

افزودن دیدگاه جدید

محتوای این فیلد خصوصی است و به صورت عمومی نشان داده نخواهد شد.
CAPTCHA
این سوال برای تشخیص کاربر واقعی از ربات های اسپمر می باشد.

لطفا عبارت هزار و دویست و بیست را به عدد بنویسید.