تفاوت موتورهای گیرلکس با موتورهای گیربکسدار

با سلام

پاسخ این سئوال را در قالب یک مثال مطرح می کنم که تا حدود زیادی به فهم مطلب کمک می کند:

همه ما بدون شک دوچرخه سواری را تجربه کرده ایم. مخصوصا دوچرخه های قدیمی، به خاطر داریم که در سربالائی ها با چه مشقتی و با مصرف انژری زیاد پا می زدیم و چه بسا در اثر خستگی و گرفتن ماهیچه ی پا، مجبور می شدیم توقف کرده و دقایقی را استراحت کرده، یا قدم زنان در حالی که دوچرخه را در دست داشتیم تا رفع خستگی، پیاده به راهمان ادامه دهیم.

با ظهور دوچرخه کورسی و نسل جدید آن، دوچرخه کوهستان، مشکل طی کردن سر بالائی و خستگی و گرفتن ماهیچه حل شد، و بدون اتلاف انرژی و احساس خستگی مسیرهای سربالائی را به راحتی و با صرف حداقل انرژی می شود طی کرد.

موتورگیربکس آسانسورهای قدیمی در مصرف انرژی شباهت زیادی به دوچرخه های قدیمی دارند.

                                                        موتورگیربکس قدیمی

 برای به حرکت در آوردن این موتورگیربکس ها انرژی بیشتری لازم است. ضمن اینکه راندمان آنها بسیار پائین می باشد.

 در موتورگیربکس های قدیمی از یک موتور با دو سیستم سیم پیچ جداگانه و به عبارتی از دو موتور جداگانه استفاده می شود.

در زمان شروع حرکت (استارت)، موتور با دور کم و با مصرف انرژی زیاد حرکت می کند و بعد دور تند فعال می شود، و در زمان توقف این جابجایی سرعت با دور تند به دور کم، و به کمک ترمز دیسکی آسانسور متوقف می شود. ولذا اصطهلاک لنت ترمز در اینگونه آسانسورها زیاد بوده و دائم باید مرافب بود که لنت ترمز تمام نشود.

ضمنا در زمان حرکت (هر استارت)این نوع موتورگیربکس ها، اصطلاحا آمپر زیادی زیادی کشیده می شود، با توجه به تعداد استارت آسانسور در شبانه روز که حدود 180 استارت در ساعت می باشد، می توان میزان اتلاف انرژی توسط این نوع آسانسور را تخمین زد.

در صورتیکه در آسانسورهای جدید(بدون گیربکس) با کاهش توان، انرژی کمتری مصرف می شود، این کاهش توان با حذف گیربکس و استفاده از موتور الکتریکی القایی می باشد.

در این نوع آسانسور برای شتاب گیری آرام، در مدار میدان ژنراتور از رگولاتور تنظیم کننده ای استفاده می شود که بازده خروجی ژنراتور را کنترل می کند.

                                                          موتور گیرلس جدید

یک مقاومت متغیر در مدار میدان به تدریج میزان مقاومت را کاهش و ولتاژ ژنراتور را افزایش می دهد تا کابین آسانسور با شتاب گیری آرام به سرعت کامل برسد، با ایجاد سرعت کامل، ولتاژ ژنراتور تا کاهش سرعت کابین ثابت باقی می ماند. برای کاهش سرعت و توقف کابین از یک مجموعه کلید القایی استفاده می شود.

در این نوع آسانسور ترمزها فقط در زمان ثابت و توقف آسانسور عمل می کند و لذا در این آسانسورها اصلا نیاز به تعویض لنت ترمز ندارد.

اگر بخواهیم در همان قالب مثال موضوع را تمام کنیم، درآسانسورهای فاقد گیربکس کار دنده های دوچرخه کورسی را درایوهای VVVF انجام می دهند، که ضمن کاهش میزان انرژی تا حدود %50 و با ایجاد حرکت نرم و بدون لرزش، با فرکانس پائین شروع به حرکت می کند و گشتاور ثابت روی کل محدوده سرعت وجود دارد.